РУС АДЫГ

Амалэу къытырэр къызфагъэфедэщт

16.07.2019

ШIэныгъэм, искусствэм ыкIи спортым алъэныкъокIэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къыхэзыгъэщырэ ыкIи ахэм IэпыIэгъу афэхъурэ шъолъыр гупчэу «Полярис-Адыгеим» и Попечительскэ совет республикэм щызэхащагъ.

Советым и Тхьаматэр Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, игуадзэр вице-премьерэу Наталья Широковар ары. Джащ фэдэу советым хэхьагъэх Елена Шмелевар, Иван Ященкэр, Зураб Церетели, Андрей Райгородскэр, зэлъашIэрэ цIыфхэр, общественнэ IофышIэхэр, шъолъырым игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм ялIыкIохэр.

Сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ пшъэрылъ шъхьаIэхэр КъумпIыл Мурат къыгъэнэфагъэх. Ахэм зэу къадыхэлъытагъ мыщ фэдэ кIэлэцIыкIухэр къыхэгъэщыгъэнхэм ыкIи яшIуагъэ ягъэкIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ шъолъыр гупчэхэм ягъэпсын.

Адыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъкIэ советым иапэрэ зэхэсыгъоу тыгъуасэ Мыекъуапэ щыкIуагъэм иIофшIэн зэрищагъ Наталья Широковам. Iофтхьабзэм хэлэжьагъ гъэсэныгъэм игупчэу «Сириус» зыфиIорэм ипащэ игуадзэу Артем Лопатиныр.

Наталья Широковар зэхэсыгъом къыщыгущыIэзэ, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ советым иапэрэ зэхэсыгъо хэлэжьэрэ пстэуми шIуфэс гущыIэхэмкIэ закъыфигъэзагъ. Сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм зыкъызэIуахын ыкIи яшIэныгъэхэм ахагъэхъон амал къязытырэ гупчэу «Сириусым» Адыгеим илъэс пчъагъэ хъугъэу Iоф зэрэдишIэрэр, ащ изэфэхьысыжьхэм уагъэрэзэнэу зэрэщытыр хигъэунэфыкIыгъ. Мыщ чIыпIэшхо щызыубытэу зигугъу къышIыгъэр республикэ естественнэ-хьисап еджапIэр ары.

— ШIэныгъэм, спортым, культурэм алъэныкъокIэ зэрыгушхонэу республикэм иIэр макIэп. Мы илъэсыр пштэмэ, гурыт еджапIэр къэзыухыгъэхэу медаль къызфагъэшъошагъэхэм е зэтыгъо къэралыгъо ушэтынхэм балли 100 къащызыхьыгъэхэм япчъагъэ Адыгеим нахьыбэ щыхъугъ. ТэркIэ анахь мэхьанэшхо зиIэр лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэеджакIохэм зыкъызэIуахын алъэкIыныр ары. Шъолъыр гупчэм игъэпсын пэIухьащт сомэ миллион 213-рэ хъурэ субсидие республикэм къыфатIупщыгъ. Мылъкур зищыкIэгъэ лъэныкъохэм, анахьэу лабораториехэм яшIын пэIудгъэхьанэу тэгъэнафэ. УФ-м и Президент къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэм ащыщ гъэсэныгъэмкIэ, шIэныгъэмкIэ, спортымкIэ, нэмыкI лъэныкъохэмкIэ къэралыгъор лъэгэпIэ инхэм анэсыным фиузэнкIыныр. Ар зэрифэшъуашэу дгъэцэкIэным, сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу тафэхъуным тыпылъ, — къыIуагъ Наталья Широковам.

Артем Лопатиным къызэриIуагъэмкIэ, гупчэу «Сириусым» Iоф зишIэрэ илъэсиплIым гъэсэныгъэм исменэ 50 зэхащагъ, сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэ мин 31-м ехъу лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ рагъэджагъэх. ГущыIэм пае, шIэныгъэм епхыгъэ программэхэм ахэлажьэхэ ашIоигъоу нэбгырэ мини 140-рэ фэдизмэ ятхылъхэр къатых, зы чIыпIэм нэбгырэ 55-рэ ит. Спортым ыкIи искусствэм пыщагъэхэм якъыхэхынкIэ нэмыкI екIолIакIэ агъэфедэ.

— Шъолъыр гупчэм изэхэщэнкIи, сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэеджакIохэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIи Адыгеир щысэ зытепхын шъолъыр. ТапэкIи арэущтэу зэрэщытыщтым, тинеущырэ мафэ лъызыгъэкIотэщт лIэужхэм республикэр зэрифэшъуашэу зэрадэлэжьэщтым сицыхьэ телъ, — къыIуагъ А. Лопатиным.

Адыгэ къэралыгъо университетым иректор ипшъэрылъхэр охътэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэу, физикэ-хьисап шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, «Полярис-Адыгеим» иэкспертнэ совет итхьаматэу хадзыгъэ Мамый Даутэ шъолъыр гупчэм пшъэрылъэу зыфигъэуцужьхэрэм, хэхъоныгъэм и Стратегиеу 2019 — 2021-рэ илъэсхэм ателъытагъэм илъэныкъо шъхьаIэхэм ягъэцэкIэн къытегущыIагъ. Мыщ дэжьым анахь мэхьанэшхо зиIэу къыгъэнэфагъэр сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэеджакIохэм зыкъызэIуахынымкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэныр ары. 1998-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу, илъэс 20-м къыкIоцI, мы пшъэрылъыр дэгъоу егъэцакIэ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэм. 2012-рэ илъэсым къыщыублагъэу Iудзыгъэ шIыкIэ амалым тетэу еджапIэм щырагъаджэх. 2015-рэ илъэсым рагъэжьагъэу дунэе Кавказ хьисап олимпиадэр зэхащэ, мыгъэ къэралыгъо 11-мэ ялIыкIохэр ащ хэлэжьагъэх. ЕджапIэм щеджэхэрэм гъэхъэгъэшIухэр ашIых, ахэм ащыщхэм олимпиадэхэм, зэнэкъокъухэм хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдахых, Адыгеим ыцIэ чыжьэу агъэIу.

Спортым ылъэныкъокIи шъолъырым гъэхъэгъэшIухэр иIэх. Республикэр зэрыгушхорэ тиспортсмен цIэрыIохэм олимпиадэ джэгунхэм, дунаим ыкIи Европэм язэнэкъокъухэм текIоныгъэр, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдахыгъэх. КультурэмкIи кIэн ыкIи тарихъ бай зиIэ субъектхэм Адыгеир ащыщ. Арышъ, мы лъэныкъохэмкIэ сэнаущыгъэ зыхэлъхэр къыхэгъэщыгъэнхэм шъолъыр гупчэм изэхэщэн зэрэфэIорышIэщтым щэч хэлъэп.

Лабораториехэр агъэпсыщтых

КъызэраIуагъэмкIэ, шъолъыр гупчэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ республикэм ит апшъэрэ еджэпIитIум амалэу аIэкIэлъхэр, ахэм яплощадкэхэр агъэфедэщтых. ЗэкIэмкIи лабораторие 18 агъэпсыщт, ахэм ящыкIэгъэ оборудованиер ачIагъэуцощт. Гупчэм ипащэу агъэнэфагъэр республикэ еджэпIэ-интернатым ипащэу Роман Чумаковыр ары. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым, Адыгэ къэралыгъо университетым ибизнес-инкубаторрэ мыщ епхыгъэу къызэIуахыгъэ спорт унэшхоу «Кобл Якъуб» зыфиIорэмрэ, республикэ естественнэ-хьисап еджапIэм, спорт комплексэу «Владимир Невзоровым», щэрыонымкIэ комплексэу «СПАР-Мыекъуапэ», культурэм епхыгъэу Iоф зышIэрэ гъэсэныгъэм иучреждениехэм, нэмыкIхэм амалэу аIэкIэлъхэр къызфагъэфедэщтых.

Апэрэхэм ащыщ

Зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэм ащыщхэр зыгъэпсэфыпIэу «Горная легенда» зыфиIорэм щыIагъэх. Джырэ уахътэ мыщ кIэлэеджакIохэм афытегъэпсыхьэгъэ гъэмэфэ хьисап программэр щакIу. ЗэкIэмкIи ар сменищэу зэтеутыгъ, сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэеджэкIо 360-рэ щыIэщт. Ащ изэхэщэн пэIухьащт сомэ миллиони 7-р республикэ бюджетым къытIупщыгъ. Шъугу къэдгъэкIыжьын, гупчэу «Сириус» зыфиIорэм ипрофильнэ гъэсэныгъэ программэхэр апэу зыгъэцэкIэнэу езыгъэжьагъэхэм ащыщ республикэ хьисап еджапIэр. 2018-рэ илъэсым шэкIогъум ащ фытегъэпсыхьэгъэ зэзэгъыныгъэм кIэтхагъэх Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ гъэсэныгъэм ифондэу «Сэнаущыгъ ыкIи гъэхъагъ» зыфиIорэм ипащэу Елена Шмелевамрэ. Шъолъыр гупчэм иплощадкэ шъхьаIэ хъугъэ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэр.

ШъушIэным пае

Урысыем и Президентэу Владимир Путиным пшъэрылъэу къыгъэуцугъэм диштэу гъэсэныгъэмкIэ фондэу «Сэнаущыгъ ыкIи гъэхъагъ» зыфиIорэм опытэу IэкIэлъыр къыдэлъытагъэу мыщ фэдэ шъолъыр гупчэхэр субъектхэм ащагъэпсых. Къэралыгъом ипащэ игукъэкIыкIэ гупчэр зэхащагъ, «Сириусым» и Попечительскэ совет и Тхьаматэр Владимир Путиныр ары. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, 2022-рэ илъэсым ехъулIэу тикъэралыгъо ишъолъырхэм зэкIэми мыщ фэдэ гупчэхэр къащызэIухыгъэнхэ фае. Непэрэ мафэм ехъулIэу фондымрэ субъектхэм ягъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэмрэ зэрэзэдэлэжьэщтхэм фэгъэхьыгъэ зэзэгъыныгъэ 50 зэдашIыгъ.

ЫпшъэкIэ къызэрэщытIуагъэу, шIэныгъэм, искусствэм ыкIи спортым алъэныкъокIэ сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къыхэзыгъэщырэ ыкIи ахэм IэпыIэгъу афэхъурэ шъолъыр гупчэу «Полярис-Адыгеим» и Попечительскэ совет и Тхьаматэр Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ары. Президиумым, экспертнэ советым япащэхэр ыкIи ащ хэтыщтхэр зэхэсыгъом щыхадзыгъэх. Ащ хэхьагъэх къэралыгъом ыкIи республикэм щызэлъашIэрэ шIэныгъэлэжьхэр, спортсменхэр, культурэм иIофышIэхэр.



Возврат к списку